‘Blijven aanhaken op initiatieven waar energie op zit’

Het was een mooi jaar, 2018, zegt coördinator van FoodUp! Brabant Tineke Laarhoven, terugblikkend. ‘Opnieuw bleek hoe belangrijk het is om aan te haken op initiatieven waar energie op zit.’ Voor dit jaar is een van de centrale punten de ontwikkeling van nieuwe verdienmodellen.

Laarhoven wil voordat ze vooruitblikt op het nieuwe jaar, graag nog even stilstaan bij een aantal mooie resultaten van 2018.

WeAreFood

‘Neem het WeAreFood-jaar. Dat heeft heel veel nieuwe initiatieven en verbindingen opgeleverd. Zo heeft het jaar er bijvoorbeeld voor gezorgd dat zeven Brabantse horecaopleidingen zijn gaan samenwerken. In dit project zijn studenten op bezoek gegaan bij boeren om te leren waar producten vandaan kwamen. Met wat ze leerden zijn ze in de klas verder aan de slag gegaan. Dit heeft geleid tot het boek Van Brabantse Grond. Deze aanpak is zo goed bevallen dat die samenwerking een vervolg gaat krijgen’, verwacht  Laarhoven.

FoodUp Academie

Een ander mooi initiatief dat tot bloei is gekomen, is de FoodUp! Academie. ‘In dit tweede jaar van deze Academie hebben twintig mensen zich verdiept in de Brabantse voedselketen. Ze kregen zo de mogelijkheid om te onderzoeken hoe hun eigen rol in verduurzaming van het landbouwsysteem vorm te geven en hun netwerk uit te breiden. We zien dat er veel belangstelling is voor de FoodUp! Academie. Wat ons betreft komt er dan ook in 2019 een derde editie.’

Doe-het-zelfkip

Laarhoven stipt ook de doe-het-zelfkip aan. Feitelijk een simpel concept, maar het heeft wel veel losgemaakt. ‘Het zorgt misschien niet direct voor systeemverandering, maar leidt wel tot belangrijk nieuw bewustzijn over het eten van vlees.’

Dutch Cuisine

‘Een ander mooi voorbeeld is onze samenwerking met Dutch Cuisine. In een paar mooie, concrete projecten heeft het laten zien dat samenwerking met horeca ook een manier is om aan de voedseltransitie te werken. Zoals Matchmaking in de Kempen en de route Zilt zoet zalig West-Brabant.’

Onderwijs en Landbouw Innnovatie Campus

Een ontwikkeling op onderwijsgebied is dat FoodUp! steeds vaker gevraagd wordt om structureel met scholen in het middelbaar en hoger onderwijs samen te werken. Laarhoven: ‘Zo zitten we nu bij een aantal scholen aan tafel om mee te denken hoe voedseltransitie een vast onderdeel kan worden in het onderwijsprogramma.’

‘Vanuit de Landbouw Innovatie Campus hebben we onder meer met Eat This en Wetegijet boeren geïnspireerd om na te denken over hun toekomst. Ook individueel hebben we een aantal boeren gecoacht bij het maken van keuzes.’

Koning van het grasland

‘Daarnaast hebben we als team zelf afgelopen jaar ook weer aangehaakt op initiatieven van anderen. Bijvoorbeeld door de voorstelling ‘Koning van het grasland’ naar Brabant te halen. Daardoor konden veel mensen deze locatievoorstelling over keuzes op een melkveebedrijf gaan zien. Dit hielp bijvoorbeeld een groep jonge boeren uit Reusel om op een andere manier met elkaar te praten over de toekomst. Ze ontdekten de waarde van je kwetsbaar opstellen, en durfden te praten over wat een onzekere toekomst met je doet.’

Koning van het grasland. Foto: Daphne

Werkwijze FoodUp!

Laarhoven benadrukt dat dit alles mogelijk is dankzij de manier waarop FoodUp! te werk kan gaan. ‘Als we ergens potentie in zien, beginnen we klein en gaan we bouwen aan vertrouwen en het netwerk. Met veel kleine stapjes kunnen we zo uiteindelijk komen tot een grotere impact.’

Was FoodUp! drie jaar geleden naar een mbo gestapt met de boodschap: zullen we een convenant sluiten om het onderwijsprogramma aan te gaan passen, dan waren ze van een koude kermis thuisgekomen. Nu lopen er activiteiten met een reeks aan scholen en opleidingen. ‘Het belangrijkste is om aan te haken op initiatieven van anderen, de energie die ergens al zit, anders kom je uiteindelijk nergens.’

Het is heel mooi dat we vanuit de provincie de ruimte krijgen om te doen wat we doen, zegt Laarhoven, door het bieden van ondersteuning, expertise en korte lijnen. ‘Ik laat ook aan collega’s zien hoe belangrijk dat is naast het reguliere beleid dat bijvoorbeeld kaders stelt. De voedseltransitie vraagt dat je uitgaat van de bedoeling van regels en van hieruit gaat zoeken hoe je gewenste ontwikkelingen mogelijk kan maken.’

Aanpak FoodUp! borgen

Voor de komende jaren is het belangrijk om deze werkwijze beter te borgen. ‘We hopen dat we ook de komende vier jaar de ruimte houden voor dat loslaten en ondersteunen, naast het reguliere beleid waar anderen mee bezig zijn. En dat we het grote, waardevolle netwerk dat we hebben opgebouwd kunnen blijven benutten en verder ontwikkelen, zodat het zijn vruchten kan blijven afwerpen.’

Verdienmodellen

Verder is duidelijk dat het ontwikkelen van nieuwe duurzame verdienmodellen in 2019 een nog belangrijkere rol zal gaan spelen. Laarhoven: ‘Los van alle goede bedoelingen die mensen kunnen hebben: als er niets te verdienen valt met een andere aanpak, product of dienst, dan leidt het niet tot de duurzame verandering die we als provincie nastreven.’

Tineke Laarhoven

 

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.