SMAAKSTAAT: goed plan staat of valt met regelgeving

Wie geboeid is door oude rassen en oude ambachten en eigenlijk wel een eigen bedrijf wil beginnen, stapt op de Walnoothoeve(n) in een gespreid bed. Bíjna dan. Er is kennis, er is een boerderij, er is vraag. Nou die regelgeving nog. Een terugblik op een jaar Brood en Spelen.

Geert en zijn vrouw Joke hadden er eigenlijk net de stekker uit getrokken. Met passie bouwden ze in dertien jaar tijd een goed lopend gespecialiseerd bedrijf rond oude pluimveerassen. Broeden, opfokken, slachten, verkopen: alles gebeurt in eigen huis.

Maar al die afzonderlijke stappen hebben ook hun eigen regels, (veranderende) wetgeving en controles. En dat kost handen vol geld. Voor een klein bedrijf is het niet meer op te brengen. Schaalvergroting willen ze niet. Afbouwen maar, besloten ze, ook al was het vlees niet aan te slepen.

En toen was daar vorig jaar Brood en Spelen, de prijsvraag waarin boeren en grondeigenaren samen met ontwerpers op zoek gaan naar nieuwe perspectieven voor het platteland. Geert trok de stoute schoenen aan. En met succes. Wim Coenraadts en Anco Sneep van de Landbouw Innovatie Campus Brabant dachten gedurende het traject met hem mee. Op 6 februari werd zijn concept SMAAKSTAAT tijdens de slotmanifestatie in Den Bosch gepresenteerd: een klein bedrijf rond oude rassen met korte lijntjes naar horeca en consument. Met het concept wil Geert oude rassen én oude ambachten behouden.

Rassen met hun eigen verhaal

‘Het is gewoon zo gegroeid’, zegt hij over zijn bedrijf. Het begon met het Chaams hoen, maar dat bleek niet genoeg om van te leven, en dus kwam er stap voor stap wat bij. De consument heeft vooral interesse in vlees van de ‘gewone’ langzaam groeiende vleesrassen, weet hij nu. De oud-Hollandse rassen belanden vooral in de horeca omdat het vlees vrij kostbaar is – de dieren groeien langzamer en zetten minder vlees aan.

De oude rassen hebben hun eigen specifieke smaak – die neigt naar wild – maar Geert is vooral geboeid door het verhaal achter elk ras. Een favoriete kip kiezen kan hij niet. ‘Het mooie vind ik dat je nog steeds kunt zien waarom elk ras gevormd is. Het Chaamse hoen is echt een gehard ras van de arme zandgronden. De kraaikop is juist een stadskip, vriendelijk, die aan weinig genoeg heeft. Ze hebben echt allemaal een eigen karakter.’

Cultureel erfgoed is ook levend cultureel erfgoed

SMAAKSTAAT lijkt op wat Geert nu al doet, maar is nog meer een totaalconcept. Er wordt ook een link met de museumwereld gelegd. Bijzonder. Of niet? ‘Cultureel erfgoed is ook levend cultureel erfgoed. Wat is het verschil tussen een Rembrandt en een Chaams hoen? Bij het Chaams hoen horen honderden jaren ervaring van de boer. Die zijn we nu aan het verliezen.’

Vogels in een park, Melchior d’Hondecoeter, 1686, Rijksmuseum. Specialiteit van d’Hondecoeter was het schilderen van pluimvee.

Onder meer het Rijksmuseum (Amsterdam) en het Mauritshuis (Den Haag) hebben al interesse getoond in SMAAKSTAAT. Oude rassen figureren op menig middeleeuws schilderij. En er is ook een culinaire koppeling te maken: Joris Bijdendijk, chef-kok van RIJKS (het restaurant van het Rijksmuseum), is nu al bij de Walnoothoeve(n) kind aan huis.

Van creatief naar praktijk

Het concept kwam tot stand in samenwerking met architectenbureau Ooze. Die heeft fantastisch werk geleverd, vindt Geert, door zonder kennis van de agrarische wereld met een goed plan te komen. ‘Zij zijn veel idealistischer dan ik. Dat lijkt eerst een probleem, maar het heeft ons allebei verder geholpen. En het is ontzettend leuk: ze zijn zo creatief en bevlogen. Zij bedenken dingen waarvan ik denk: dat kan helemaal niet! Zij zeggen dan: dat lossen we later wel op. Ondertussen ben ik alle regels aan het uitpluizen.’

Concreet worden blijft wel een bottleneck, want uiteindelijk moet je wel het ambtenarencircuit in. ‘Maar je moet ook gewoon ergens beginnen met trekken.’

Wat er nu moet gebeuren

‘Ik wou dat ik twintig jaar jonger was’, verzucht Geert. ‘Het is een fantastisch idee maar wij gaan het zelf niet meer uitvoeren.’ Dus zoekt het tweetal iemand die op de Walnoothoeve(n) aan de slag wil. Geert en Joke willen heel graag hun kennis delen en helpen bij het zoeken naar financiering. Het bedrijf kan dan langzaam worden overgedragen.

Alleen het grote probleem (regelgeving) is nog niet opgelost. ‘Dat moet echt veranderen, anders blijft het trekken aan een dood paard. Ooze denkt dat we eerst de consument warm moeten maken en dan zo de politiek kunnen bespelen. Maar ik moet wel eerst kunnen produceren voordat ik die consument bereiken kan. Ik hoop dus dat ook de provincie en het ministerie er samen de schouders onder willen zetten.’

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.