Transitie-ambitie: Jan van Schijndel

We staan voor geweldige uitdagingen. En ik zie ook echt beweging in de primaire sector: dertig jaar geleden draaide het om hogere productie, nu gaat het al veel meer over waarde en beleving. Maar het lukt niet iedereen. Veel boeren zijn sceptisch. En belangrijker: landbouw is emotie.

In deze serie vertellen deelnemers aan de FoodUp! Transitie Tafel over hun dromen en ambities. In deel 5: Jan van Schijndel.

 

Wie is Jan?
Jan is een boerenzoon uit de Peel met een liefde voor landbouw. Toch besloot hij het gemengde bedrijf van zijn ouders niet over te nemen – de investering was te groot. Hij werd landbouwvoorlichter voor het ministerie en DLV, later relatiemanager agrarisch bij de bank.


Landbouw is mijn passie, ik wil boeren helpen hun dromen waar te maken. Maar als bank ben je vaak de boeman want soms moet je nee verkopen. ‘Jullie dwarsbomen mij in mijn ambitie,’ zegt een ondernemer dan. Dat is lastig, maar uiteindelijk is het altijd in zijn eigen belang.

Emotie kost tijd

Transitie kost tijd; in de jaren tachtig speelde het al, de krimpende markt. Het is een zoektocht: het gaat over de herkomst van ons eten, over ons landschap. En boeren spelen nog steeds een maatschappelijk rol, dat moeten we niet vergeten. Behalve boer zijn ze ook vader, moeder, buurman, burger.

Landbouw is emotie. Het gaat slecht met de varkenshouderij, al jaren. Waarom blijven varkenshouders doormodderen? , vragen mensen zich af. Maar bij zo’n besluit komt heel veel emotie om de hoek kijken. Die dilemma’s vind ik moeilijk. Laatst nog: twee jongens met vergevorderde plannen voor het familiebedrijf die uiteindelijk toch de handdoek in de ring gooiden. Hun moeder was jaren eerder overleden, dat maakte het beladen. Het raakte ons allemaal.

Denken in kansen

Ik was al betrokken bij Netwerk de Peelhorst, de voorloper van FoodUp!. Een boeiende club vond ik dat, want je was vrij om te praten op persoonlijke titel. Nu doen we dat bij de Transitie Tafel. Ook de Landbouw Innovatie Campus vind ik enorm inspirerend. Je treft niet alleen de traditionele partners, maar ontmoet mensen die out-of-the-box denken en kansen zien.

Alleen de retail mis ik nog. Behalve passie gaat het om people, planet en profit. Profit is niet het belangrijkste maar hoort er wel bij. Dat heeft tijd nodig, de consument moet er gevoel bij krijgen. De retail verbindt boer en burger en speelt dus een rol. En wat ik ook belangrijk vindt: de retail neemt de grootste marge, en dat moet echt veranderen – de boer neemt de risico’s en houdt er (te) weinig aan over, en dat is niet duurzaam.

Mijn droom is dat meer ondernemers de oogst van FoodUp! gaan adopteren; en dan bedoel ik niet een bepaald model, maar het denken in kansen, het out-of-the-box-denken. Ze moeten leren kijken: waar doe ik het voor? En ook: wil ik het dan wel? Zodat ze zelf een goede keuze maken. Dan is de transitie pas echt geslaagd.

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.